Mình từng nghĩ SEO bắt đầu từ nội dung xịn, viết bài tốt hơn, tối ưu từ khóa kỹ hơn, đăng bài đều đặn hơn. Nhưng càng làm nhiều website, mình càng nhận ra một điều rất rõ: có những website viết rất tốt, nhưng Google dường như “không nghe thấy”.
Khi đó, mình dừng lại và nhìn xuống nền móng.
SEO technical (hay còn gọi là SEO kỹ thuật) không phải phần hấp dẫn khiến người ta hào hứng. Nó không tạo ra kết quả nhanh. Nó cũng không mang lại cảm giác “lên top” tức thì. Nhưng nó giống như phần móng của một ngôi nhà. Móng yếu, nhà có đẹp mấy cũng khó đứng lâu.
Vì vậy, trước mỗi dự án SEO, dù lớn hay nhỏ, mình luôn bắt đầu bằng một việc rất giản dị: audit technical.
Thời gian đầu, mình audit khá cảm tính. Thấy lỗi thì sửa, thấy chậm thì tối ưu. Nhưng càng về sau, mình càng cần một hệ thống để không bỏ sót những điều quan trọng. Mình cần một checklist để mỗi lần nhìn vào một website, mình biết mình đang nhìn cái gì, làm cái gì và vì sao.
Checklist Audit Technical SEO 64 tiêu chí ra đời từ những lần như vậy. Nhiều người đã làm rồi không phải riêng mình đâu nhưng mình muốn gói gọn lại để tất cả chúng ta đều thấy chúng một cách rõ ràng hơn.
Nó không phải thứ mình ngồi nghĩ ra trong một buổi chiều. Nó được chắt lọc từ những website mình từng làm, những lỗi mình từng gặp đi gặp lại, và những lần mình tự hỏi: “Tại sao website này không tăng dù đã làm đủ thứ?”
Khi audit, mình luôn đặt mình vào vị trí của Google. Mình tự hỏi: nếu mình là Googlebot, mình có vào được website này không? Mình có hiểu đâu là trang quan trọng không? Mình có bị lạc giữa hàng trăm URL na ná nhau không? Và nếu mình là người dùng thật, mình có đủ kiên nhẫn để ở lại không?
Để dễ nhìn và dễ nhớ, mình chia 64 tiêu chí thành 9 nhóm. Mỗi nhóm giống như một lớp nền móng mà website cần có.
Nhóm đầu tiên là khả năng crawl và index. Đây là điểm khởi đầu của mọi thứ. Nếu Google không crawl được website, hoặc crawl nhưng không index đúng, thì mọi cố gắng phía sau đều rất lãng phí. Ở nhóm này, mình quan tâm nhiều đến robots.txt, noindex, canonical và cách website đang “mở cửa” cho Googlebot.
Nhóm thứ hai là cấu trúc URL. URL là thứ Google nhìn thấy đầu tiên khi tiếp cận nội dung. Một URL rõ ràng, nhất quán giống như một con đường có biển chỉ dẫn. Ngược lại, URL rối rắm khiến Google và cả người dùng đều bối rối. Mình thường gặp nhiều website để URL tham số, filter, sort bị index mà không hề hay biết.
Nhóm thứ ba là kiến trúc website và internal link (liên kết nội bộ). Đây là phần mình rất thích audit, vì nó cho thấy cách người làm website tư duy. Mình nhìn vào số click từ homepage đến trang quan trọng, nhìn xem có trang nào bị bỏ quên không, và internal link có thực sự dẫn dắt hay chỉ gắn cho có. Internal link, với mình, là cách bạn nói với Google rằng: “Trang này quan trọng, hãy chú ý đến nó”.
Nhóm thứ tư là mã trạng thái và sức khỏe server. Có những website nhìn rất ổn, nhưng bên trong lại đầy lỗi 404, redirect sai, hoặc server phản hồi chập chờn. Những lỗi này không ồn ào, nhưng âm thầm bào mòn khả năng crawl và index.
Nhóm thứ năm là tốc độ và Core Web Vitals. Mình không chạy theo điểm số. Mình luôn tự hỏi: người dùng thật có thấy khó chịu không? Trang có bị giật, nhảy layout không? Có phải đợi quá lâu mới đọc được nội dung không? Khi trả lời được những câu hỏi đó, điểm số thường tự cải thiện theo.
Nhóm thứ sáu là trải nghiệm trên mobile. Mình luôn mở website trên điện thoại và dùng thử như một người bình thường. Nếu mình phải zoom, phải bấm lại vì nút quá sát nhau, hoặc chữ quá nhỏ, thì đó là dấu hiệu website đang mất điểm rất sớm trong mắt Google.
Nhóm thứ bảy là trùng lặp nội dung và canonical. Đây là lỗi khiến nhiều website không tụt hạng, nhưng cũng không bao giờ bật lên. Nội dung bị chia nhỏ, sức mạnh bị phân tán, trong khi chủ website không hề nhận ra.
Nhóm thứ tám là dữ liệu có cấu trúc. Schema không phải thứ bắt buộc, nhưng là cách bạn nói chuyện rõ ràng hơn với Google. Khi schema được triển khai đúng, Google hiểu website nhanh hơn, và kết quả hiển thị cũng đẹp hơn.
Nhóm cuối cùng là bảo mật và HTTPS. Một website thiếu an toàn khó tạo được niềm tin, cả với Google lẫn người dùng. SSL, mixed content, plugin lỗi thời là những thứ mình luôn kiểm tra ở bước cuối.
Checklist 64 tiêu chí giúp mình nhìn website rõ ràng hơn, nhưng nó không thay thế tư duy. mình không bao giờ cố gắng sửa tất cả mọi thứ cùng lúc. Có website chỉ cần sửa vài lỗi kỹ thuật lớn là đã khác hẳn. Quan trọng là biết đâu là điểm nghẽn.
SEO kỹ thuật không phải phần hấp dẫn nhất của SEO, nhưng là phần quyết định website có đi đường dài được hay không. Checklist này là cách mình hệ thống lại hành trình làm nghề của mình. Nếu bạn đọc đến đây, mình hy vọng bạn sẽ nhìn SEO kỹ thuật như một nền móng cần được chăm sóc, chứ không phải một danh sách việc làm cho xong.
Các bạn có thể tải file checklist miễn phí nha. Chúc các bạn thành công.
